Ryby- czy powinny być spożywane przez dzieci?

  • -

Ryby- czy powinny być spożywane przez dzieci?

Category : Bez kategorii

diety

diety

Organizm dziecka jest cały czas w fazie intensywnego wzrostu dlatego należy zapewnić odpowiednią podaż energii, makroskładników, witamin i składników mineralnych. Istotnym elementem w rozwoju dziecka są kwasy tłuszczowe omega-3, które są niezbędne do zachowania prawidłowych funkcji organizmu człowieka w każdym wieku. Szczególne zapotrzebowanie na te składniki odżywcze występuje w okresie ciąży, laktacji oraz okresie niemowlęcym i wczesnego dzieciństwa, a wyjątkową rolę przypisuje się kwasowi dokozaheksaenowemu (DHA).

Aby pokryć zapotrzebowanie na DHA należy podawać dziecku tłuste ryby morskie przynajmniej 1-2 razy na tydzień. Ryby zalecane dla dzieci to przede wszystkim ryby tłuste: łosoś, szprot oraz śledź. Biorąc pod uwagę ryby chude w diecie dziecka zalecane są dorsz, morszczuk, mintaj oraz sola.  Na początek najlepsze są ryby morskie, łowione w ich naturalnym środowisku. Mają więcej białka i kwasów tłuszczowych omega-3 niż ryby hodowlane. Takie ryby są również mniej narażone n zanieczyszczenia lekami weterynaryjnymi. Ryby są najlepszym źródłem omega-3 , dlatego wielu specjalistów z zakresu żywienia zaleca częste ich spożycie. Ryby są źródłem pełnowartościowego i łatwo przyswajalnego białka, witamin A i D oraz jodu. Tłuszcz zawarty w rybach, w przeciwieństwie do innych tłuszczów zwierzęcych, które w swym składzie zawierają nasycone kwasy tłuszczowe, składa się w dużej mierze z kwasów tłuszczowych wielonienasyconych , które wpływają korzystnie na pracę mózgu, poprawiają jego ukrwienie i usprawniają procesy poznawczo-myślowe. Dieta rybna wspomaga rozwój płodu i dziecka. Wykazano, że dzieci matek spożywających w okresie ciąży mniej niż 340 g ryb tygodniowo częściej charakteryzowały się mniejszymi zdolnościami werbalnymi, niż dzieci kobiet jedzących więcej ryb.

Schemat żywienia dzieci w 1 roku życia mówi, że już w 7 miesiącu życia dziecka można zacząć wprowadzać ryby. Należy pamiętać, że podając dziecku rybę wprowadzamy produkt, z którym dziecko nie miało wcześniej kontaktu i musimy być przygotowani na wystąpienie alergii na nowy pokarm. Z tego względu najpierw podajemy dziecku 10 gramów gotowanej ryby , powinna być ona obrana z ości i dokładnie zmielona. Można podawać ją jako dodatek do zupy jarzynowej lub przecieru z warzyw początkowo nie częściej niż raz w tygodniu . Ryba może stanowić posiłek uzupełniający i może być spożywana przez dziecko w małych porcjach 1-2 razy w tygodniu kiedy zostanie zaakceptowana. Kiedy u dziecka stwierdzono jakiekolwiek alergie pokarmowe podczas wprowadzania ryb do diety należy zachować szczególną ostrożność i obserwować czy po ich spożyciu nie występuje u dziecka niepożądana reakcja. Dla rozwoju tolerancji immunologicznej znaczenia ma spożywanie nawet bardzo małych ilości ryb. Wyniki wielu badań wykazują, że Polskie dzieci spożywają zbyt mało ryb natomiast może to wynikać z obawy rodziców, iż wczesne wprowadzenie ryb może spowodować alergię. Najnowsze badania wykazują jednak, że obawy są bezpodstawne i ryby można podawać dzieciom już przed 1 rokiem życia.

Jedną z ważniejszych zasad jest niepodawanie niemowlętom ryb drapieżnych. Najbardziej niezalecane ryby dla nich to miecznik, rekin, makrela królewska, tuńczyk, płytecznik i okoń. Ryby drapieżne to organizmy, które kumulują zanieczyszczenia w najwyższych stężeniach. Najistotniejsze zanieczyszczenia, które można znaleźć w mięsie rybim to dioksyny, rtęć, polichlorowane bifenyle (PCB). Najlepiej kupować ryby od certyfikowanych dostawców. Tacy dostawcy badają łowione ryby pod względem zanieczyszczeń. Bardzo często sprawdzeni dostawcy przetwarzają ryby jeszcze na morzu co pozwala na większe zachowanie składników odżywczych.  Warto się skupić też na wybieraniu mniejszych okazów  ryb dla dziecka, ponieważ są to często młodsze ryby  więc zawierają mniej szkodliwych substancji niż ryby starsze, w ciągu życia których mogło się nagromadzić więcej toksycznych dla zdrowia składników.

Ważnym elementem jest także unikanie ryb wędzonych, konserw rybnych i ryb w zalewach. W trakcie wędzenia wytwarzają się niekorzystne związki, a dodawana duża ilość soli mogłaby obciążyć nerki dziecka. Skład konserw natomiast nie jest odpowiedni dla małych dzieci w związku z tym nie powinny ich spożywać.

W przypadku niedostatecznego spożycia ryb przez dzieci można rozważyć podawanie suplementów DHA. Stanowisko Polskiej Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego i innych kwasów tłuszczowych omega-3 mówi, że u dzieci od 1 do 3 roku życia zalecane spożycie kwasów tłuszczowych długołańcuchowych omega-3 wynosi 150- 200 mg na dobę. U dzieci które nie spożywają regularnie ryb należy uwzględnić suplementację DHA. Jeśli chodzi o niemowlęta to Zespół Ekspertów przyjmuje aktualnie (grudzień 2006) wytyczne dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące zasad suplementacji LC-PUFA w mleku modyfikowanym dla niemowląt. Nie zaleca się dodatkowej suplementacji DHA diety niemowląt karmionych piersią.

Bibliografia:

  1. Marta Kubasiak , Klaudia Oleksiuk , Grzegorz Dziubanek „Ryby W Diecie Dziecka – Korzyści I Zagrożenia; Optymalne Zalecenia” Zagrożenia Zdrowotne Wśród Dzieci I Młodzieży Tom 1, Kraków 2011
  2. Hanna Szajewska I Wsp. „Zasady Żywienia Zdrowych Niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii I Żywienia Dzieci” STANDARDY MEDYCZNE/PEDIATRIA 2014 T. 11 321-338
  3. Krzysztof Czajkowski I Wsp. „The Position Of Polish Experts Group Concerning Supplementation Of DHA And The Other Omega-3 Fatty Acids In Pregnant Women, Breast-Feeding Women, Infants And Small Children„Pediatria Polska Volume 85, Issue 6, November–December 2010, Pages 597–603

 

  1. Pierwsze1000dnizycia.Pl
  2. KONRAD ACHREMOWICZ, KATARZYNA SZARY-SWORST „WIELONIENASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE CZYNNIKIEM POPRAWY STANU ZDROWIA CZŁOWIEKA” YWNO. Nauka. Technologia.